Pangungusap

Ernanie Rafael

Dumating kami dito nang walang tao.

Araw ng pag-alala, at mistulang lunan
Ito ng pagkalimot. Hindi katulad ng dati,

Sabi ng matandang aktibista, habang sinasaid
Ang bote sa ibang tagpuan. Nakasisilaw

Ang hedlayt ng mga rumaragasa. Sa balita,
Inimbitahan ng mga pulis ang isang katulad

Ng matanda. May nagbanggit ng paninikil,
Pag-uulit ng mga kaganapan, diktadurya,

Bakit ngayon pa? Sa isang motel, ipinagdiriwang
Ng binata't dalaga ang kanilang pag-ibig.

Tinitingala namin ang pumanaw upang magsilbing
Ningas, ang nagsa-tansong mga tinig na nagtipon

Dito, mga boses na inangkin ang marapat
Na kanila. Lahat ng ito'y nakaraan na.

Naririto kami, nangungusap ng mga simbolo.
Sa mga dumaraan, halikayo,

Magsindi ng kandila sa panahon ng ligalig,
Sa halip na murahin ang dilim.

Halikayo, hindi init ang hinahanap namin
Kundi liwanag; mabilis itong nagagapi

Ng hangin, napapaso kami upang magpanatili.
Magugunita ang kuwento ng isang ina

Tungkol sa gamu-gamo. May humihinto't bumubusina;
Halikayo, saksihan ang nais sa mga iglap ng liyab –

Kapayapaan, kalayaan, katotohanan, isang gabi
Ng panatag na pananaginip. Sa ibang panahon,

Kinakailangan kong sumigaw ng hustisya,
Katarungan, subalit hindi ito ang tunay na ibig

Sabihin. Papet, pasista, patalsikin, patalsi-
Hindi ito, hindi ito, kundi makiramdam,

Pakiusap, makiramdam kayo sa amin.

diyes-disisiyete

Medel Mercado

numero lamang ng bahay
sa gitna ng kalsadang-dilim
ang iyong binigay na liham sa akin.

alam ko sa paghahanap
ng numerong ito
ang tatahakin

ay sanlibong diyablo,
habang mata ko
ay nakapiring

busal ang bibig
kamay na nakatirintas
at paang walang tsinelas

kung saan ang kalsadang-dilim
ay tinirikan ng tinik
at semento'y putik.

gayunman, gamit
ang tibok ng paglaya
bahay ay hahanapin

at kita'y hahanapin
upang doon ay sunugin
nang lumiwanag ang kalsadang-dilim.

Closet Queen

Mark Angeles

Talbog si Rustom Padilla
nang mag-OUT si Gloria;
closet queen palang pasista.

Nang Bawiin ang Proclamation No. 1017

Lolito R. Go Jr.


Ibinaba ang kautusang takpan ang imbornal na asal niyang umaalingasaw
At parusahan ang mga tahasang magsasabing sila ay nababahuan

Mababawasan nga ba ang sangsang sa paligid gayong butas ang panaklob?
Mapipigilan kaya ang panganganak ng mga namiyestang langaw at lamok?
Magagamot ba ang nanikip at nasugatang baga ng mga nakasinghot
Na hanggang ngayo'y nakaratay sa pagamutang walang bubong?

Matindi na ang kumplikasyon ng kontaminasyon
Tumutusok at lumilikha ng malaking siwang sa osown
Kaya nga tayo binabato ng masungit na araw
At nginangalirang ang mga dahong dati'y silungan

Kanino isisisi ang pagsiklab ng damdamin, sa langit?
Kanino ibibintang ang malawakang pag-aaklas
Ng mga taong nabubulunan sa di-malunok na palakad
At nasasakal sa kabantutan ng mandarayang pamamahala?

Iniangat na ang pansamantalang panaklob-singaw
Iniatras na ang sandatang batas-kontra-katuwiran
Malaya na muli tayong makaiiyak
Habang hindi tumitila ang alingasaw

Standoff

Jonar Sabilano

"The DepEd has declared that there will be no classes in Metro Manila in all levels tomorrow. I can hear the rejoicing all over the Metro right now."
- Mari Kaimo, broadcaster

Upon hearing the news, darling, you
reach for the remote. "I wonder
who'll make it on American Idol tonight,"
you ask me, surfing through channels
at breakneck speed.

Outside, a storm is brewing
at the Fort; a hail of prayers
against the barbed-wire fence.

At the break, the twins
(the onces you admire even as I despise them)
are still there. You turn to me and ask,
"What's all the fuss?" A siren breaks
the silence. I swear I can hear
leather-clad footsteps in cadence.

Outside, the fascists
are storming the gates; the news tonight
against the official story.

I switch to the late-night newscast:
another tabloid broken into, tanks
patrolling the streets, a two-faced monster
telling us things are under control.

As you walk up the stairs to your room,
the monsters under your bed say,
"Sleep tight. You'll be safe tonight."

Pag aaklas

Rey Tamayo Jr.

Palasak na wika ang salitang pag aaklas
Dulot ng kawing-kawing iba’t ibang kadahilanan
Nagsisilbing panagot sa pang-aaping naranasan
At mga kabiguan sa mga taong pangahas.
Ngunit ang puhunan ng mga ito
Ay tapang at talino
Upang maibagsak ang mapaniil na isipan
Gumiba ng mga prinsipyo at kathang mapanlinlang
At maitatag ang paniniwalang totoo.
Ang adhikaing magpapalaya
Sa mga bilanggo ng pagkaapi

Pag-aaklas laban sa kamay ng berdugo
Upang itong buhay makakalag sa tanikala
Anupa’t ialay kung minsan
Itong dunong at lakas
Kahit na ang kapalit ay magitlang kamatayan
Dumaloy man ang dugo
Sa kamay ng bala ng kalaban
Ang mahalaga’y hawak ang isang paninindigan
Ang mabuhay tuwina
Sa marangal na bayan
Kaluluwa nitong watawat ay ang pag aaklas.

Ang Imahen sa TV

(interbyu sa DZBB Marso 7, 2006 ng umaga)
Francis Montesena



Nakita kita sa TV, nakangisi,
(na karaniwan sa aso);

nagmamagaling
sa pagbaba ng dolyar

nagmamaganda
sa di pagkatuloy ng kudeta

nagbabalitang
itataas ang sweldo ng manggagawa

nagsasabing
bumaba ang foreign debt

bumabatikos
sa kumakalaban sa sariling kampanya

umaawit
na papuri sa pataas daw na ekonomiya

Hallelujiah!

Mahabaging glorya.

Kaawaan sana.

Amen.

Panawagan ng Malakanyang sa mga Matatapang

Lolito R Go Jr.

Kung matapang ka, sabi ng Malakanyang, magboksing ka na lang kaya. Gayahin mo si Pacqiuao—bayani ng bayan, dala-dalwa ang asawa. Hindi ka sa amin uubra, isang aperkat lang ng batas-militar, tapos ang karir mong bata ka.

Magbibilang ka ng uban sa piitan tulad ni Beltran

Kung matapang kang magsulat-manudla, ituloy mo lang. Hindi naman makasusugat ang mga letra. Matitikman mo lang aking hagupit kapag umabot sa akin ang sumpit. Pero kung hindi, okey lang. Ibig sabihin, mahina ka---wala kang mambabasa. Hindi ka banta sa seguridad.

Kung matapang ka at patiwakal, pumagitna ka sa digmaang NPA at militar.
Saluhin mo ang mga bala ng kaaway sa halip na makipagsabwatan sa mga rebelde at komunista. O kaya, mamundok ka at kalagan ang mga kaawa-awang bihag ng mga salot na gerilyista.

Kung matapang ka at patiwakal, abangan mo ang pagnganga ng buwaya. Saka mo isuot ang pakialamero mong ulo sa kanyang bunganga. Baka sakaling makita at mabawi mo mula sa madilim na lalamunan hanggang tiyan ang mga ibinintang mong sinila nitong halimaw na nilalang.

Kung matapang ka tulad ni Rustom Padilla, magladlad ka na ng kulay. Kaliwa ba o kanan? Huwag kang doble-kara! Malakas ang radar ko, maaamoy din kita. Kung may kinikimkim kang masamang pithaya, isambulat mo na nang maaga bago ka maipagtabuyan sa bahay ni Gloria.

Kung matapang ka at patiwakal, bakit hindi ka kumuha ng matalas na punyal. Itarak mo sa dibdib ng kalabang terorista o kaya sa tulak, sa pulitikong maingay, sa ismagler, manunugal o magnanakaw na kapitbahay. Mas maganda kung gawin mo ang sarili na isang bomba, humanap ka ng makapal na madlang nagwewelga't patahimikin mo sila!

Kung matapang ka talaga, matigas ang mukha, makapal ang tinga, palalo, palamara, sadomasukista, buwaya, buwaka-ng-ina, etsetera… Halika! Kaunting treyning pa kay Bunye, isasali kita sa gabinete!

Sa isang kontribyutor sa Youngblood, ilang buwan na rin ang nakalipas

Jonar Sabilano

Kapwa kong manunulat:
habang nilalakad mo ang Ayala,
suot ang iyong sapatos na stiletto,
lagi mo sanang tandaang
ang karapatan mong magalit sa trapik
na dulot ng mga pesteng raliyista
ang siyang ipinaglalaban
ng mga raliyistang dini-disperse
ngayong gabi. Huwag mong sabihing
hindi ka na binalaan pa.
Ang itinaboy mong pulubi sa Starbucks kanina,
habang nakikipagtsikahan ka
sa mga kaibigan mong makata,
ay giniginaw na. Posibleng duguan pa.
Huwag kang magugulat kung bukas,
wala ka nang mababasang tula sa mga magasin.
Marahil, pati si Neruda ay i-disperse na rin.
Paano pa kaya kayong naka-itim? Bampira,
bampira. Huwag kang magugulat kung bukas,
ang bus na sinasakyan mo'y 'di umusad.
Pati ang bibig mo'y naka-barikada.
At, bawal ang magalit.
Ngunit ano pa ba ang mawawala?
Sanay ka naman sa pagiging tahimik.
Sige, magpaka-tupa ka pa.
Baaaa.
Baaaa.

Sa Gloring's Salon

Lolito R. Go Jr.

sa halip na suyuran
            sinunog ang buhok
ng kinukutong
ulo
at tinalupan ang
            mukhang nanlilimahid
imbes na
hilamusan
hulaan ninyo kung
            ano ang ginawa
sa mga patay na
kuko
sa mga kamay at paa?
pinitas isa-isa
saka ibinasura
may masaheng kasama
            yun nga lang
mala-maso ang mga
brasong
kakalabog sa likod at
mapapayupyop ka
habang humihibik nang
nakaupo
at sa sandaling sumigaw
            ka nang malakas
at pumiglas— ipoposas ka't
bubusalan!
ganyan ang alok na pagbabago
sa Gloring's Salon
masaklap
makirot
nakamamatay kung minsan…
…nasabi ko na bang
bawal mag-ingay sa loob?

Fellatio ng Malakanyang

Jaime M. Adriano, Jr.

Si Big Brother may bading
Sa bahay humalinghing
Ang palasyo may Gloria
Kalayaa’y hinada

Pasismo Mismo!

Mark Angeles

May panganib raw sa bansa,
kahol ni Kumander Tuta
kaya't biglang ibinaba
proklamasyong nambulaga.

Kudeta ay nagbabanta
at bago raw masalanta
rehimeng nagpapasasa,
kailangang masawata.

Demokrasya’y balewala.
Maging ang mga balita
mahigpit na isasala.
Talaga ngang walang hiya!

Umaasa sa himala.
Siya’y mapawalang-sala
sa ginawang pandaraya;
pangungulimbat sa madla.

Sa puwesto'y kapit-linta.
Sinuman ang mambutata
sa japeyk na tigas-mukha
kastigo ang mahihita.

Ngunit mayro'ng talinhaga
kasaysayan ang nagwika
tanglaw na mga kandila
di mawawalan ng bisa.

At 'sanlibo mang batuta
sa bayan ay iaamba,
hindi mapapatirapa.
Bibigwas hanggang lumaya.

Proklamasyon 1017 (Bersyong 2006)

Marlon Hacla

Walang magrereklamo,
Walang magsasabing siya'y nagugutom,
Walang magdadasal ng tipun-tipon
O sisigaw nang sabay-sabay
O gagawa ng anumang bagay
Na makasisira sa reputasyon
Ng gobyernong kumalinga

Sa inyo nang tapat
At buong puso.

Ang katanggap-tanggap
Lamang na mga salita

Ay sabihing ika'y mamamayan
Ng isang matatag na republika
Sa ilalim
Ng isang matatag na pangulo.

Ang susuway ay dadakpin,
Aagawan ng ari-arian,
Aalisan ng kalayaan,
Tatatakan sa ulo ng marka ng terorista
At ipauubaya

Sa kamay ng militar.

Martial Rule

Rey Tamayo Jr.

Sa bawat paghakbang ng nag-aalangang mga paa

Dala-dala’y takot at pangambang sa puso ay nangyayanig
Isipan nama’y waring dinudurog ng mapanggipit na alalahanin

At itong mga mata ko ay natatakot nang tumingin sa paligid
Sa pagkadulipas ng paningin sa madugong pangitain
Kaya’t ang salamin ng katotohanan animo’y pinipiringan

Matitipunong mga kamay laging ikinukumo
Dahilan sa galit na laging ipinupukol
Dating malayang kamao ngayo’y ikinukulong
Ng mga posas at tanikalang bakal

Isang dipang pag-asa ay hindi mo na matanaw
Sa gitna ng nahahawakang dilim at pusikit na panahon
Kahintakutan ang idinidikdik sa bawat taong lalaban
Sa puwersa ng rehimeng at dinastiyang mga lider
Anupa’t ipapaslang ang pipiyok sa pamamahala

Ang dating matapang at malayang tinig
At ang alingawngaw ng paghahayag ng katotohanan
Sa EDSA man o Mendiola ngayon ay nasaan?
Dahilan ba sa takot kaya’t hindi maapuhap
Ang malakihang pagpupulong ngayong dagling tinitibag
Upang ang lakas ng puwersa hindi na makapaglayag

Ang pamamahayag ng tinta at imprenta
Unti unti nang sinasakal ng berdugo’t maninila
Karapatan sa pagsusulat ibayong nagdurusa
Sa piling ng mga pugante na gahaman sa kapangyarihan
Itong pulisya at mga sundalo sunud-sunuran sa liderato
Na sa kung anong layon sa tungkulin ba’y tumutugon?
Taong baya’y kimi sa batas militar na pangulo.

Numero

Juaquin Mapagpanggap

numero daw ang sagot sa problema ng bayan.
si makoy may pd 1081, si ramos may pilipinas 2000
eto ngayon si gloring may pp 1017.

sinubukan kong tayaan
ang lahat ng iyan, sa jueteng, lotteng
ending, sa lotto; pero anak ng pating!
wala ni isang nanalo.

numero daw ang sasalba sa mga pilipino.
konting dagdag, konting tapyas,
lahat yan may kinalaman sa numero.
dagdag na porsyento sa buwis,
dagdag na tao sa gobyerno,
dagdag na miyembro sa gabinete,
dagdag na budget sa sosyalan welfare,
dagdag na boto sa kahon
kaltas nang konti sa kabilang kahon.
dagdag na pahirap sa tao.

sa numero daw nakasalalay ang ikauunlad ng bansa.
numero ang economics, ang stock market,
ang foreign debt. numero din ang dollar reserves,
peso, yen, numero ang pera!
numero ang nakalagay sa statement of assests
and liabilities, numero ang bilang ng mga nagugutom
sa ilalim ng tulay, numero ang buwis,
dagdag na buwis, interes sa buwis,
di nakolektang buwis, dinayang buwis,
numero ang buwis - sit!
numero ang accounting, ang auditing,
numero ang sanhi ng corruption,
ang height ng corrupt,
numero ang 1081, ang 1017,
at numero din ang amoy ng batas militar!

Ang Pagdakip Sa Aking Tula

Francis Montesena

Hindi ako
nakapaghanda,
binigla.

Dinakip
ang aking
mga salita.

Binusalan
ang mga paksang
hindi raw kailangang
itago sa mga imahe.

Itinali ang dulo
ng mga saknong
upang mahinto
ang pagdugtong
ng mga adhika.

Dahil sa pula
ang kulay
ng tinta...
bawal.

Di raw kailangang
humiyaw
ng panghihikayat
ang aking mga titik.

Isang paniniil,

Sa mga daliring
kumikiwal
ilabas ang totoo
sa mga likhang
hindi kaylanman
maikukulong
ng anumang batas
na pumipigil
sa pag-aaklas ng dibdib;
Mga tulang
di magpapatalo.

Akala lang nila
na wala akong
magagawa.

State of Emergency

Lolito R. Go Jr.

Ayon sa intelihensya ng kaharian:
Umabot hanggang palasyo ang usok
Ng nilulutong kudeta
May lahok ng alak na implamable
Puso ng dagambukid
Dugo ng asong-kalye
Kamandag ng serpiyente
Ipakakain sa reyna
Ang nakalalasong putahe
Ayon sa intelihensya ng kaharian:
Umabot sa palasyo ang pakakak ng
Iresponsableng pamamahayag
Badya ng paghuhukom
Nakabubulabog
Nakabibingi
Nakaririndi ang alingawngaw
Ipanghaharana sa reyna
Ang makapunit-taingang ingay
Ayon sa intelihensya ng kaharian:
Umabot sa palasyo ang pinalipad
Na eroplanong papel
Ng desperadong mamamayan
Lulan ang mga titik
Ng paninisi't pagbibintang
Sakay ang antraks ng benggansa
Ipasisinghot sa reyna
Hanggang malusaw ang mga baga
Umabot sa palasyo ang dagitab ng silakbo
Ang balaraw ng naipong panaghoy
Na sumisilahis mula sa maitim na papawirin
Na nagtatangka ng panibagong unos
Hindi pa man humuhupa ang alimuom
Ng nagdaang ambon
May karapatang mataranta ang lahat sa palasyo
At ipakandado ang bibig ng katotohanang lason
Ayon sa intelihensya ng kahariang nauulol